Dünya’dan en parlak görünen yıldız, Güneş’ten sonra, -1.46 kadirle* Sirius(Akyıldız)’tur.

Büyük Köpek Takımyıldızı(Canis Majoris)’nın Alfa yıldızı olan(α CMa) Sirius’un Güneş’e uzaklığı 8.6 ışık yılıdır**. Bu uzaklığıyla sistemimize en yakın 7. yıldızdır. Zaten Sirius’un görünen en parlak yıldız olmasının sebebi de çok parlak olması değil, Dünya’ya çok yakın olmasıdır. Pollux, Riegel, Antares gibi ünlü yıldızlar aslında Sirius’tan çok daha büyük ve sıcaktır fakat uzaklıkları nedeniyle Sirius’tan daha sönük görünürler.

Çıplak gözle tek bir yıldızmış gibi görünen Sirius, aslında bir çift yıldız sistemidir. Alman astronom Friedrich Bessel tarafından 1844 yılında yapılan araştırmalarda Sirius’un kendi yörüngesinde bazı sapmalar olduğu ve bu sapmaların sadece Sirius ile birlikte dolanan ikinci bir yıldızla açıklanabileceği ortaya konmuştur. 1862 yılında yapılan gözlemlere göre ise Sirius’un yanında ikinci bir yıldızın olduğu kanıtlanmıştır. Bundan sonra Sirius’a Sirius-A denilirken, yeni keşfedilen yıldıza ise Sirius-B denilmeye başlanmıştır. 1894 yılında yapılan gözlemlerde Sirius-A ve Sirius-B’nin birbirleri etrafındaki yörüngelerinde de bir takım sapmalar farkedilmiş ve üçüncü bir yıldızın(Sirius-C) varlığı fikri ortaya atılmıştır. Sirius-C’nin varlığı günümüzde hala kanıtlanamamıştır.

Kayıtlara göre Eski Mısır’dan bu yana gözlenen Sirius, birçok uygarlık için önemli bir yere sahip olmuştur. Eski Mısırlılar Sirius’un yaklaşık 70 gün görünmemesinin ardından tekrar ortaya çıkışıyla Nil Nehri’nin taşacağı zamanın geldiğini anlarlardı. Bunun yanında Eski Yunanlılar ise sıcak ve kurak bir yazın işareti olduğunu düşünüp endişelenirlerdi. Ayrıca Sirius, yörünge dönemi hesaplanıp yıldız pusulaları oluşturulduktan sonra denizcilere büyük kolaylıklar sağlamıştır.

Sirius Hakkında Bazı Astronomik Bilgiler:

Takımyıldız: Büyük Köpek Takımyıldızı
Sağ açıklık: 6^sa 45^dk 8^sn.9173
Dik açıklık: -14° 42′ 58″.017
Görünür kadir: Sirius A: -1.46 Sirius B: 8.30

Yaşı: 200-300 milyon yıl

Sirius’u Gözlemlemek İçin:

Geceleri açık bir havada diğer yıldızlardan rahatça ayırt edilebilen Sirius, çoğu zaman Kutup Yıldızı(Polaris) veya Venüs başta olmak üzere Merkür, Mars gibi Dünya’ya yakın olan gezegenler ile sıkça karıştırılmaktadır. Bilinenin aksine Kutup Yıldızı en parlak yıldız olmaktan çok uzaktır. Hatta çoğu gece Kutup Yıldızı’nı bulmak hiç de kolay değildir. Ayrıca halk arasında bir yıldız sanılan ve aslında Venüs’ün kendisi olan Çoban Yıldızı’nı Sirius’tan ayırabilmek için en pratik ve etkili yöntem cismin ışığını takip etmektir. Eğer cisim bize göz kırpıyorsa(yanıp sönüyorsa) bu bir yıldızdır. Bu göz kırpmaların olmadığı cisimler ise gezegenlerdir. Dolayısıyla gökyüzünde göz kırpan en parlak cismi bulduğunuzda bilin ki o Sirius-A’dır.

* Kadir, astronomide kullanılan bir parlaklık birimidir. Kadirin sayı değeri düştükçe parlaklık değeri artar. Örneğin; Güneş -26.74 kadirdir.

** Işık yılı(ıy) bir uzaklık birimidir ve değeri ışığın bir yılda aldığı yola eşittir. Işığın hızının saniyede 300.000 km olduğunu göz önüne aldığımızda yaklaşık olarak 1 ıy= 9.46 trilyon km.