<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>EvRİKİ &#187; 93 harbi</title>
	<atom:link href="http://www.evriki.com/tag/93-harbi/feed" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>http://www.evriki.com</link>
	<description>Enler ve Rekorlar, İlkler, Keşifler, İcatlar</description>
	<lastBuildDate>Sat, 30 Jul 2011 18:33:48 +0000</lastBuildDate>
	<language>en</language>
	<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
	<generator>http://wordpress.org/?v=3.2.1</generator>
		<item>
		<title>İlk Türk Anayasası</title>
		<link>http://www.evriki.com/ilkler/ilk-turk-anayasasi</link>
		<comments>http://www.evriki.com/ilkler/ilk-turk-anayasasi#comments</comments>
		<pubDate>Mon, 01 Jun 2009 10:33:59 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Editör</dc:creator>
				<category><![CDATA[İLKLER]]></category>
		<category><![CDATA[1. dünya savaşı]]></category>
		<category><![CDATA[1. meşrutiyet]]></category>
		<category><![CDATA[1924 anayasası]]></category>
		<category><![CDATA[2. abdülhamit]]></category>
		<category><![CDATA[2. mahmut]]></category>
		<category><![CDATA[2. meşrutiyet]]></category>
		<category><![CDATA[93 harbi]]></category>
		<category><![CDATA[abdülaziz]]></category>
		<category><![CDATA[abdülmecit]]></category>
		<category><![CDATA[alemdar mustafa paşa]]></category>
		<category><![CDATA[genç osmanlılar]]></category>
		<category><![CDATA[gülhane hattu hümayunu]]></category>
		<category><![CDATA[gülhane parkı]]></category>
		<category><![CDATA[I. dünya savaşı]]></category>
		<category><![CDATA[I. meşrutiyet]]></category>
		<category><![CDATA[II. abdülhamit]]></category>
		<category><![CDATA[II. mahmut]]></category>
		<category><![CDATA[II. meşrutiyet]]></category>
		<category><![CDATA[III. selim]]></category>
		<category><![CDATA[ıslahat fermanı]]></category>
		<category><![CDATA[ittihat ve terakki]]></category>
		<category><![CDATA[kabakçı mustafa isyanı]]></category>
		<category><![CDATA[kanun-i esasi]]></category>
		<category><![CDATA[kanun-u esasi]]></category>
		<category><![CDATA[milli mücadele]]></category>
		<category><![CDATA[mithat paşa]]></category>
		<category><![CDATA[mustafa reşit paşa]]></category>
		<category><![CDATA[nizam-ı cedit]]></category>
		<category><![CDATA[rusçuk]]></category>
		<category><![CDATA[şehzade mahmut]]></category>
		<category><![CDATA[sened-i ittifak]]></category>
		<category><![CDATA[tanzimat fermanı]]></category>
		<category><![CDATA[teşkilat-ı esasiye kanunu]]></category>
		<category><![CDATA[yeniçeri ocağı]]></category>
		<category><![CDATA[yıkılış dönemi]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://www.evriki.com/?p=548</guid>
		<description><![CDATA[Türk tarihindeki anayasal hareketler 1808 yılında imzalanan “Sened-i İttifak” ile başlar. Sened-i İttifak’ı ortaya çıkaran gelişmeleri anlamak içinse 19. yüzyılın başlarına gitmek gerekir.
Osmanlı Devleti’nin “Yıkılış Dönemi”ne girmesiyle çökmeye başlayan geleneksel devlet düzeni, padişah III. Selim’in başlattığı reformlarla ayakta tutulmaya çalışılmıştır. Özellikle askeri alanda yapılan reformlar (ki bunun en önemli örneği Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılarak yerine “yeni düzen” anlamına gelen Nizam-ı Cedit adlı ordunun kurulması girişimidir) imparatorluğun içinde bulunduğu koşullardan çıkar sağlayan çevrelerin tepkisini çekmeye başlamış ve bu tepkiler 1807 yılında İstanbul’da yaşanan Kabakçı Mustafa İsyanı’yla doruğa çıkmıştır. III. Selim’in öldürülmesiyle sonuçlanan ...]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;">Türk tarihindeki anayasal hareketler 1808 yılında imzalanan “Sened-i İttifak” ile başlar.<span id="more-548"></span> Sened-i İttifak’ı ortaya çıkaran gelişmeleri anlamak içinse 19. yüzyılın başlarına gitmek gerekir.</p>
<p style="text-align: justify;">Osmanlı Devleti’nin “Yıkılış Dönemi”ne girmesiyle çökmeye başlayan geleneksel devlet düzeni, padişah III. Selim’in başlattığı reformlarla ayakta tutulmaya çalışılmıştır. Özellikle askeri alanda yapılan reformlar (ki bunun en önemli örneği Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılarak yerine “yeni düzen” anlamına gelen Nizam-ı Cedit adlı ordunun kurulması girişimidir) imparatorluğun içinde bulunduğu koşullardan çıkar sağlayan çevrelerin tepkisini çekmeye başlamış ve bu tepkiler 1807 yılında İstanbul’da yaşanan Kabakçı Mustafa İsyanı’yla doruğa çıkmıştır. III. Selim’in öldürülmesiyle sonuçlanan isyan Rusçuk ayanı Alemdar Mustafa Paşa tarafından bastırılmış ve Şehzade Mahmut (daha sonra II. Mahmut) tahta geçirilmiştir. Sadrazamlık koltuğuna da kendisi oturan Alemdar Mustafa Paşa, devletin birliğini sürdürme kaygısıyla, padişah ile ayanlar arasında bir antlaşma yapılması için ön ayak olmuş ve imparatorluğun önde gelen ayanlarını İstanbul’a davet etmiştir. Yapılan uzun görüşmelerden sonra, 29 Eylül 1808 tarihinde padişah II. Mahmut ile imparatorluğun beyleri arasında beylere de devlet yönetiminde söz hakkı tanıyan Sened-i İttifak imzalanmıştır. Sened-i İttifak Osmanlı İmparatorluğu’nda padişahın yetkilerini kısıtlayan ilk belge olduğundan Türk tarihinin ilk anayasal girişimi olarak kabul edilir. Tüm olumlu sonuçlarına rağmen padişah kanadının ağır bastığı bir sözleşme olan Sened-i İttifak’ı imzalamamak için ciddi bir direniş gösteren II. Mahmut, devlet birliğini beylere karşı korumak adına her fırsatta antlaşmayı çiğnemeyi denemiş ve Sened-i İttifak hiçbir zaman tam anlamıyla uygulanamamıştır.</p>
<p style="text-align: justify;">Sened-i İttifak’tan sonra ciddi bir batılılaşma hareketi başlatan II.Mahmut, 1839 yılındaki ölümüne kadar Osmanlı tarihinin en köklü reformlarını gerçekleştirmiştir. O’nun ölümünden sonra tahta geçen oğlu Abdülmecit ise, aldığı modern eğitimin de etkisiyle batılılaşma hareketlerine devam etmiş ve anayasal süreci bir adım daha ileri götürmüştür. Dönemin Hariciye Nazırı (Dışişleri Bakanı) Mustafa Reşit Paşa’nın da desteğiyle Tanzimat (düzenleme) dönemi başlatılmış ve 3 Kasım 1839 günü Türk tarihinin ilk anayasal belgesi olan Tanzimat Fermanı (Gülhane Hattı Hümayunu) Gülhane Parkı’nda devletin ileri gelenlerine okunarak ilan edilmiştir. Tanzimat Fermanı ile Osmanlı’daki tüm uyrukların temel hakları tanınmış ve padişahın da bu hakları tanımlayan yasalara uyacağı belirtilmiştir. 1856 yılında ilan edilen Islahat Fermanı ise Tanzimat Fermanı’nın pekiştiricisi olmuş ve Osmanlı İmparatorluğu’ndaki gayrimüslimlere önemli güvenceler vermiştir.</p>
<p style="text-align: justify;">1860’lı yıllar Osmanlı’da batılılaşma çalışmalarının devam ettiği ve kamuoyu bilincinin oluşmaya başladığı yıllardı. Bu bilinci oluşturan kimi gazete ve fikir gruplarının en büyük ideali ise meşrutiyetti. Ancak dönemin padişahı Abdülaziz, meşrutiyet fikrine şiddetle karşı çıkıyordu. Gelen tüm taleplere rağmen direnişini sürdüren Abdülaziz, Genç Osmanlılar gibi aydın grupların girişimleriyle tahttan indirildi ve meşrutiyet sözü veren II. Abdülhamit, Ağustos 1876’da padişah oldu. Sözünü tutan II. Abdülhamit, Mithat Paşa’nın başkanlığında bir komisyon kurdu ve bu komisyona bir anayasa hazırlattırdı. Hazırlanan bu anayasa, yani Kanun-u Esasi (Kanun-i Esasi) Türk tarihinin ilk anayasası olarak 23 Aralık 1876’da ilan edildi ve I. Meşrutiyet dönemi başladı. Kanun-u Esasi son derece güçlü bir yürütme (padişah) karşısında, zayıf bir yasama (parlamento) oluşturmuştu. Hatta 113. madde, padişaha olağanüstü durumlarda anayasayı askıya alma hakkı veriyordu. Ve II. Abdülhamit, 1877 yılında 93 Harbi’ni bahane ederek bu hakkı kullandı.</p>
<p style="text-align: justify;">Anayasayı askıya aldıktan sonra yönetimini gittikçe sertleştiren II. Abdülhamit, 1889 yılında kurulan İttihat ve Terakki’nin başını çektiği muhalif hareketlere 1908’e kadar dayanabildi. 23 Ağustos 1908’de II. Meşrutiyet ilan edildi ve Aralık 1908’de II. Abdülhamit tahttan indirildi. Ardından Ağustos 1909’da Türk tarihinin ilk anayasa değişikliği yapıldı ve bu değişiklikle padişahın yönetimdeki ağırlığı tamamen meclise geçti.</p>
<p style="text-align: justify;">Anayasal hareketler 1921 yılında atılan bir diğer önemli adımla devam etti. Osmanlı İmparatorluğu’nun I. Dünya Savaşı’nda yenilmesinden sonra başlayan “Milli Mücadele” döneminde TBMM tarafından kabul edilen 20 Ocak 1921 tarihli “Teşkilat-ı Esasiye Kanunu”nda yeni kurulacak devletin rejimi, dili, dini, başkenti gibi hususlar belirleniyordu.</p>
<p style="text-align: justify;">Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk anayasası ise 1924 Anayasası’dır. 20 Nisan 1924 günü kabul edilen anayasa (diğer adıyla Yeni Teşkilat-ı Esasiye Kanunu) güçler birliği ve parlamenter yapı gibi ilkelere dayanıyordu. 1924 Anayasası 1961 yılına kadar yürürlükte kalmıştır.</p>
<p style="text-align: center;"><a href="http://www.evriki.com/resimler/sened-iittifak.jpg"><img class="aligncenter" src="http://www.evriki.com/resimler/sened-iittifak.jpg" alt="" width="438" height="657" /></a></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://www.evriki.com/ilkler/ilk-turk-anayasasi/feed</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>İlk Türk Filmi ve İlk Türk Sinemacı</title>
		<link>http://www.evriki.com/ilkler/ilk-turk-filmi-ve-ilk-turk-sinemaci</link>
		<comments>http://www.evriki.com/ilkler/ilk-turk-filmi-ve-ilk-turk-sinemaci#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 08 Apr 2009 20:43:56 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Editör</dc:creator>
				<category><![CDATA[İLKLER]]></category>
		<category><![CDATA[93 harbi]]></category>
		<category><![CDATA[ali efendi sineması]]></category>
		<category><![CDATA[ayastefanos]]></category>
		<category><![CDATA[ayastefanos'taki rus abidesinin yıkılışı]]></category>
		<category><![CDATA[fuat uzkınay]]></category>
		<category><![CDATA[ilk türk filmi]]></category>
		<category><![CDATA[ilk türk sinemacı]]></category>
		<category><![CDATA[kara kuvvetleri foto film merkezi]]></category>
		<category><![CDATA[merkez ordu sinema dairesi]]></category>
		<category><![CDATA[sacha-messter]]></category>
		<category><![CDATA[sigmund weinberg]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://www.evriki.com/?p=399</guid>
		<description><![CDATA[İlk Türk filmi Fuat Uzkınay’ın çektiği “Ayastefanos’taki Rus Abidesi’nin Yıkılışı” adlı belgesel filmdir. Daha net bir ifadeyle; bir Türk tarafından çekilen ilk film “Ayastefanos’taki Rus Abidesi’nin Yıkılışı”dır. (Daha önceleri Osmanlı topraklarında film yapım çalışmaları ülkeye gelen yabancı yönetmenlerin çektiği belgesellere ve burada yaşayan azınlıkların, özellikle de Sırp ve Rum sinemacıların, kaydettiği haber filmlerine dayanıyordu.)
1888 yılında İstanbul-Üsküdar’da doğan Fuat Uzkınay, İstanbul Sultanisi’ni bitirdikten sonra İstanbul Darülfünunu’nda fizik ve kimya öğrenimi görürken; bir yandan da İstanbul Sultanisi’nde dahiliye memurluğu yapmıştır. Türkiye’de yerleşik sinemaların kurulmaya başladığı dönemlerde sinemaya ilgi duyan Uzkınay, çalıştığı okulda ...]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="TEXT-ALIGN: justify">İlk Türk filmi Fuat Uzkınay’ın çektiği “<em>Ayastefanos’taki Rus Abidesi’nin Yıkılışı</em>” adlı belgesel filmdir.<span id="more-399"></span> Daha net bir ifadeyle; bir Türk tarafından çekilen ilk film “<em>Ayastefanos’taki Rus Abidesi’nin Yıkılışı</em>”dır. (Daha önceleri Osmanlı topraklarında film yapım çalışmaları ülkeye gelen yabancı yönetmenlerin çektiği belgesellere ve burada yaşayan azınlıkların, özellikle de Sırp ve Rum sinemacıların, kaydettiği haber filmlerine dayanıyordu.)</p>
<p style="TEXT-ALIGN: justify">1888 yılında İstanbul-Üsküdar’da doğan Fuat Uzkınay, İstanbul Sultanisi’ni bitirdikten sonra İstanbul Darülfünunu’nda fizik ve kimya öğrenimi görürken; bir yandan da İstanbul Sultanisi’nde dahiliye memurluğu yapmıştır. Türkiye’de yerleşik sinemaların kurulmaya başladığı dönemlerde sinemaya ilgi duyan Uzkınay, çalıştığı okulda öğrencilere sinemayı öğreten dersler vermiştir. Hatta sinemayı halka tanıtan Sigmund Weinberg’den gösterim cihazının nasıl çalıştığını da öğrenmiş ve okulunda öğrencilerine yaptığı gösterimlerle, sinemanın Türkiye’de ilk kez okullara girmesini sağlamıştır. Ayrıca Uzkınay,  Türkiye&#8217;de açılan ikinci Türk sinema salonu olan “Ali Efendi Sineması”nın (6 Temmuz 1914) açılmasında da önemli girişimlerde bulunmuştur.</p>
<p style="TEXT-ALIGN: justify">1. Dünya Savaşı’nın ilk dönemlerinde, savaş propagandası olarak, Osmanlı İmparatorluğu için kötü anlamlar taşıyan bir anıtın yıkılması söz konusu olmuştur. Bu anıt, &#8220;93 Harbi&#8221; olarak bilinen ve Osmanlı İmparatorluğu’nun yenilgisiyle sonuçlanan 1876-1877 Osmanlı-Rus Savaşı’nın sonunda, Rusların ilerledikleri en uç bölge olan Ayastefanos(bugünkü İstanbul–Yeşilköy)’ta zaferlerinin anısını sürdürmek için inşa ettikleri anıttır. Anıtın yıkılışının filme alınması için önce Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’ndan Sacha-Messter adlı bir yapımevi ile anlaşılmış, ancak daha sonra bu çekimin bir Türk tarafından yapılması gerektiğine karar verilmiştir. Savaşta yedek subay olarak silah altına alınmış olan ve sinemaya olan merakı bilinen Uzkınay da bu iş için en uygun kişi olarak görülmüştür. Sacha-Messter’in çalışanlarının kamera kullanmayı birkaç saat içinde gösterdiği Uzkınay; 14 Kasım 1914 Cumartesi günü Ayastefanos’ta bulunan Rus anıtının dinamitle havaya uçurularak yıkılmasını 150 metrelik filme kaydederek ilk Türk filmini çekmiş ve aynı zamanda ilk Türk sinemacı unvanının sahibi olmuştur.</p>
<p style="TEXT-ALIGN: justify">1915 yılında kurulan “Merkez Ordu Sinema Dairesi(MOSD)&#8221;nde önce başkan yardımcılığı, 1916 yılından itibaren de başkanlık yapan Uzkınay; aynı yıl Almanya’da sinema eğitimi de görmüştür. Daha sonraları konulu filmlerde de çalışan ve ismi Ankara&#8217;da bulunan Kara Kuvvetleri Foto Film Merkezi&#8217;nin bir stüdyosuna verilen Uzkınay, 29 Mart 1956’da İstanbul-Göztepe’de hayata veda etmiştir. “<em>Ayastefanos’taki Rus Abidesi’nin Yıkılışı</em>” filmine ait günümüze ulaşan hiçbir kopya yoktur.</p>
<p style="text-align: center;"><a href="http://www.evriki.com/resimler/fuatuzkinay.jpg"><img class="aligncenter" src="http://www.evriki.com/resimler/fuatuzkinay.jpg" alt="" width="350" height="240" /></a></p>
<p style="text-align: center;"><a href="http://www.evriki.com/resimler/rusabidesi.jpg"><img class="aligncenter" src="http://www.evriki.com/resimler/rusabidesi.jpg" alt="" width="366" height="146" /></a></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://www.evriki.com/ilkler/ilk-turk-filmi-ve-ilk-turk-sinemaci/feed</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
	</channel>
</rss>

