<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>EvRİKİ &#187; fuat uzkınay</title>
	<atom:link href="http://www.evriki.com/tag/fuat-uzkinay/feed" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>http://www.evriki.com</link>
	<description>Enler ve Rekorlar, İlkler, Keşifler, İcatlar</description>
	<lastBuildDate>Sat, 30 Jul 2011 18:33:48 +0000</lastBuildDate>
	<language>en</language>
	<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
	<generator>http://wordpress.org/?v=3.2.1</generator>
		<item>
		<title>Türk Sineması&#039;nda İlk Sansür</title>
		<link>http://www.evriki.com/ilkler/turk-sinemasinda-ilk-sansur</link>
		<comments>http://www.evriki.com/ilkler/turk-sinemasinda-ilk-sansur#comments</comments>
		<pubDate>Thu, 25 Jun 2009 09:52:22 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Editör</dc:creator>
				<category><![CDATA[İLKLER]]></category>
		<category><![CDATA[ahmet fehim]]></category>
		<category><![CDATA[anjel]]></category>
		<category><![CDATA[anjelik]]></category>
		<category><![CDATA[bayzar fasulyeciyan]]></category>
		<category><![CDATA[behri efendi]]></category>
		<category><![CDATA[behzat budak]]></category>
		<category><![CDATA[franchet d'esperey]]></category>
		<category><![CDATA[fuat uzkınay]]></category>
		<category><![CDATA[hüseyin rahmi gürpınar]]></category>
		<category><![CDATA[ismail zahit]]></category>
		<category><![CDATA[madam kalitea]]></category>
		<category><![CDATA[mürebbiye]]></category>
		<category><![CDATA[raşit rıza samako]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://www.evriki.com/?p=644</guid>
		<description><![CDATA[Türk Sineması’nın sansürlenen ilk filmi 1919 yılında çekilen “Mürebbiye” adlı filmdir. Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın aynı adlı eserinden uyarlanan filmin yönetmeni ve senaristi Ahmet Fehim’dir. Filmde, emekli devlet memuru Behri Efendi ve ailesinin köşkünde mürebbiye (bakıcı, dadı) olarak çalışan ve köşkteki erkekleri baştan çıkararak birbirine düşüren Fransız Anjel’in (Anjelik) hikayesi anlatılır.
Aynı zamanda Türk Sineması’nda kadın kişiliği üzerine kurulan ilk film denemesi olan Mürebbiye, İstanbul’daki işgal kuvvetlerinin kumandanı Fransız general Franchet D&#8217;Esperey tarafından “bir Fransız kızının böylesine ahlaksız bir biçimde gösterilemeyeceği” gerekçesiyle yasaklanmış ve Anadolu’daki seyirciye hiç ulaşamamıştır.
Mürebbiye’nin bir diğer önemli özelliği ...]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;">Türk Sineması’nın sansürlenen ilk filmi 1919 yılında çekilen “Mürebbiye” adlı filmdir.<span id="more-644"></span> Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın aynı adlı eserinden uyarlanan filmin yönetmeni ve senaristi Ahmet Fehim’dir. Filmde, emekli devlet memuru Behri Efendi ve ailesinin köşkünde mürebbiye (bakıcı, dadı) olarak çalışan ve köşkteki erkekleri baştan çıkararak birbirine düşüren Fransız Anjel’in (Anjelik) hikayesi anlatılır.</p>
<p style="text-align: justify;">Aynı zamanda Türk Sineması’nda kadın kişiliği üzerine kurulan ilk film denemesi olan Mürebbiye, İstanbul’daki işgal kuvvetlerinin kumandanı Fransız general Franchet D&#8217;Esperey tarafından “bir Fransız kızının böylesine ahlaksız bir biçimde gösterilemeyeceği” gerekçesiyle yasaklanmış ve Anadolu’daki seyirciye hiç ulaşamamıştır.</p>
<p style="text-align: justify;">Mürebbiye’nin bir diğer önemli özelliği de Türk Sineması’na ilk kadın oyuncusunu ve ilk vamp kadınını kazandırmış olmasıdır. Bahsi geçen yıllarda Türk kadın oyuncuların sinemada kendilerine yer bulamamaları sebebiyle çekimler için yurtdışından getirilen Rum vatandaşı Madam Kalitea, canlandırdığı işveli Anjel karakteriyle günümüzdeki örneklerine nispeten benzeyen bir vamp kadın imajı çizmiştir.</p>
<p style="text-align: justify;">Başrollerinde Raşit Rıza Samako, Behzat Budak, Madam Kalitea, İsmail Zahit,  Bayzar Fasulyeciyan ve Behri Efendi’yi canlandıran yönetmen Ahmet Fehim’in yer aldığı Mürebbiye’nin görüntü yönetmenliğini ilk Türk sinemacı olan Fuat Uzkınay yapmıştır. Ahmet Fehim 62 yaşında çektiği ilk filmi olan Mürebbiye’yi İstanbul’u işgal edenlere karşı “sessiz bir direniş” olarak nitelemiştir.</p>
<p style="text-align: center;"><a href="http://www.evriki.com/resimler/ahmetfehim.jpg"><img class="aligncenter" src="http://www.evriki.com/resimler/ahmetfehim.jpg" alt="" width="335" height="311" /></a></p>
<p style="text-align: center;"><a href="http://www.evriki.com/resimler/murebbiye1.jpg"><img class="aligncenter" src="http://www.evriki.com/resimler/murebbiye1.jpg" alt="" width="162" height="135" /></a><a href="http://www.evriki.com/resimler/murebbiye2.jpg"><img class="aligncenter" src="http://www.evriki.com/resimler/murebbiye2.jpg" alt="" width="169" height="135" /></a></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://www.evriki.com/ilkler/turk-sinemasinda-ilk-sansur/feed</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>İlk Türk Filmi ve İlk Türk Sinemacı</title>
		<link>http://www.evriki.com/ilkler/ilk-turk-filmi-ve-ilk-turk-sinemaci</link>
		<comments>http://www.evriki.com/ilkler/ilk-turk-filmi-ve-ilk-turk-sinemaci#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 08 Apr 2009 20:43:56 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Editör</dc:creator>
				<category><![CDATA[İLKLER]]></category>
		<category><![CDATA[93 harbi]]></category>
		<category><![CDATA[ali efendi sineması]]></category>
		<category><![CDATA[ayastefanos]]></category>
		<category><![CDATA[ayastefanos'taki rus abidesinin yıkılışı]]></category>
		<category><![CDATA[fuat uzkınay]]></category>
		<category><![CDATA[ilk türk filmi]]></category>
		<category><![CDATA[ilk türk sinemacı]]></category>
		<category><![CDATA[kara kuvvetleri foto film merkezi]]></category>
		<category><![CDATA[merkez ordu sinema dairesi]]></category>
		<category><![CDATA[sacha-messter]]></category>
		<category><![CDATA[sigmund weinberg]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://www.evriki.com/?p=399</guid>
		<description><![CDATA[İlk Türk filmi Fuat Uzkınay’ın çektiği “Ayastefanos’taki Rus Abidesi’nin Yıkılışı” adlı belgesel filmdir. Daha net bir ifadeyle; bir Türk tarafından çekilen ilk film “Ayastefanos’taki Rus Abidesi’nin Yıkılışı”dır. (Daha önceleri Osmanlı topraklarında film yapım çalışmaları ülkeye gelen yabancı yönetmenlerin çektiği belgesellere ve burada yaşayan azınlıkların, özellikle de Sırp ve Rum sinemacıların, kaydettiği haber filmlerine dayanıyordu.)
1888 yılında İstanbul-Üsküdar’da doğan Fuat Uzkınay, İstanbul Sultanisi’ni bitirdikten sonra İstanbul Darülfünunu’nda fizik ve kimya öğrenimi görürken; bir yandan da İstanbul Sultanisi’nde dahiliye memurluğu yapmıştır. Türkiye’de yerleşik sinemaların kurulmaya başladığı dönemlerde sinemaya ilgi duyan Uzkınay, çalıştığı okulda ...]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="TEXT-ALIGN: justify">İlk Türk filmi Fuat Uzkınay’ın çektiği “<em>Ayastefanos’taki Rus Abidesi’nin Yıkılışı</em>” adlı belgesel filmdir.<span id="more-399"></span> Daha net bir ifadeyle; bir Türk tarafından çekilen ilk film “<em>Ayastefanos’taki Rus Abidesi’nin Yıkılışı</em>”dır. (Daha önceleri Osmanlı topraklarında film yapım çalışmaları ülkeye gelen yabancı yönetmenlerin çektiği belgesellere ve burada yaşayan azınlıkların, özellikle de Sırp ve Rum sinemacıların, kaydettiği haber filmlerine dayanıyordu.)</p>
<p style="TEXT-ALIGN: justify">1888 yılında İstanbul-Üsküdar’da doğan Fuat Uzkınay, İstanbul Sultanisi’ni bitirdikten sonra İstanbul Darülfünunu’nda fizik ve kimya öğrenimi görürken; bir yandan da İstanbul Sultanisi’nde dahiliye memurluğu yapmıştır. Türkiye’de yerleşik sinemaların kurulmaya başladığı dönemlerde sinemaya ilgi duyan Uzkınay, çalıştığı okulda öğrencilere sinemayı öğreten dersler vermiştir. Hatta sinemayı halka tanıtan Sigmund Weinberg’den gösterim cihazının nasıl çalıştığını da öğrenmiş ve okulunda öğrencilerine yaptığı gösterimlerle, sinemanın Türkiye’de ilk kez okullara girmesini sağlamıştır. Ayrıca Uzkınay,  Türkiye&#8217;de açılan ikinci Türk sinema salonu olan “Ali Efendi Sineması”nın (6 Temmuz 1914) açılmasında da önemli girişimlerde bulunmuştur.</p>
<p style="TEXT-ALIGN: justify">1. Dünya Savaşı’nın ilk dönemlerinde, savaş propagandası olarak, Osmanlı İmparatorluğu için kötü anlamlar taşıyan bir anıtın yıkılması söz konusu olmuştur. Bu anıt, &#8220;93 Harbi&#8221; olarak bilinen ve Osmanlı İmparatorluğu’nun yenilgisiyle sonuçlanan 1876-1877 Osmanlı-Rus Savaşı’nın sonunda, Rusların ilerledikleri en uç bölge olan Ayastefanos(bugünkü İstanbul–Yeşilköy)’ta zaferlerinin anısını sürdürmek için inşa ettikleri anıttır. Anıtın yıkılışının filme alınması için önce Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’ndan Sacha-Messter adlı bir yapımevi ile anlaşılmış, ancak daha sonra bu çekimin bir Türk tarafından yapılması gerektiğine karar verilmiştir. Savaşta yedek subay olarak silah altına alınmış olan ve sinemaya olan merakı bilinen Uzkınay da bu iş için en uygun kişi olarak görülmüştür. Sacha-Messter’in çalışanlarının kamera kullanmayı birkaç saat içinde gösterdiği Uzkınay; 14 Kasım 1914 Cumartesi günü Ayastefanos’ta bulunan Rus anıtının dinamitle havaya uçurularak yıkılmasını 150 metrelik filme kaydederek ilk Türk filmini çekmiş ve aynı zamanda ilk Türk sinemacı unvanının sahibi olmuştur.</p>
<p style="TEXT-ALIGN: justify">1915 yılında kurulan “Merkez Ordu Sinema Dairesi(MOSD)&#8221;nde önce başkan yardımcılığı, 1916 yılından itibaren de başkanlık yapan Uzkınay; aynı yıl Almanya’da sinema eğitimi de görmüştür. Daha sonraları konulu filmlerde de çalışan ve ismi Ankara&#8217;da bulunan Kara Kuvvetleri Foto Film Merkezi&#8217;nin bir stüdyosuna verilen Uzkınay, 29 Mart 1956’da İstanbul-Göztepe’de hayata veda etmiştir. “<em>Ayastefanos’taki Rus Abidesi’nin Yıkılışı</em>” filmine ait günümüze ulaşan hiçbir kopya yoktur.</p>
<p style="text-align: center;"><a href="http://www.evriki.com/resimler/fuatuzkinay.jpg"><img class="aligncenter" src="http://www.evriki.com/resimler/fuatuzkinay.jpg" alt="" width="350" height="240" /></a></p>
<p style="text-align: center;"><a href="http://www.evriki.com/resimler/rusabidesi.jpg"><img class="aligncenter" src="http://www.evriki.com/resimler/rusabidesi.jpg" alt="" width="366" height="146" /></a></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://www.evriki.com/ilkler/ilk-turk-filmi-ve-ilk-turk-sinemaci/feed</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
	</channel>
</rss>

